Makaleler

Her ne kadar tarihsel zamanlar, M.Ö ve M.S olarak adlandırılsa da, Internet olarak bilinen ağın hayatımıza girmesiyle birlikte bilişim evreninde zaman G.Ö (Google’dan önce) ve G.S (Google’dan sonra) olarak adlandırabiliriz. 

Web’in ilk zamanlarında, internet yüzbinlerce farklı lokasyonda ki bilgisayarı birleştirse de,  paradoksal olarak aradığınız bir şeyi bulabilmeniz için önce nerede olduğunu bilmeniz gerekiyordu! O çokta geçmiş olmayan zamanlarda, pek çok internet sitesi, arayabileceğinizi düşündüğünüz konular ile ilgili linkleri barındıran sayfalardan oluşurdu. İlk geliştirilen arama motorları önce kayıt olmanızı bekler, sonra da çok kısıtlı sayıda kelime ile kısıtlı bir arama yapabilirdi.  O zamanlarda bir arama motoru ile brezilya futbolu ile ilgili sayfalara erişebilirdiniz, ama Ronaldo’nun dünya kupalarında kaç gol attığını aramanız o kadar da kolay değildi. Bize tuhaf gelse de, bir zamanlar bir web sitesine çoğunlukla gidebilmek için tam olarak adresini bilmemiz gerekiyordu. Fakat bugün, arama motorları ile aradığınız her türlü bilgiye, her detayda ulaşabilmeniz mümkün.

Kurumsal İş Uygulamaları, çoğu zaman, bilgisayarınızı şirket içindeki bilgi evrenine bağladığından internete benzerler.  Ve tıpkı internette olduğu gibi, uygulama özellikleri farklı ekran  ve işlevler arasında gezinebilmenizi sağlayan bir çeşit sörf mekanizması sunarlar. Fakat arama motorlarından farklı olarak çoğunlukla aradığınız bir faturayı, siparişi, aktiviteyi bulabilmeniz için o verinin hangi formda olduğunu ve formun hangi özellikleri üzerinden aranacağını bilmeniz gerekiyor.  Bu açıdan kurumsal uygulamaların sahip olduğu arama becerilerinin daha çok internetin ve arama motorlarının ilk çağı ile benzerlik gösterdiğini söyleyebiliriz. Bu arama yöntemi, sistemi sıklıkla kullanan kullanıcılar için kabul edilebilir, çünkü ilgili satın almacı ya da depo görevlisi bir tedarikçinin satın alma siparişlerini nasıl bulacağını biliyordur. Fakat sistemi bir operatör boyutunda kullanmayan kullanıcılar yada aradığı ifadeyi kullanmadığı formlarda araması gereken bir kullanıcı (örneğin bir tedarikçiye ait bilgiyi fiş metinlerinde yada faturalarda aramak isteyen bir satın almacı) için  arama yapması ve sonuca ulaşması daha zordur. Örneğin,bir kullanıcının  bir tedarikçiye ait fatura ile o tedarikçiye ait faturaları, siparişleri, talepleri , cari hareketleri incelemek istediğini varsayalım. Bu noktada her şeyden önce;

  1. İlgili tedarikçi ile ilgili hangi işlemleri (siparişler,faturalar, teslim almalar, talepler, malzeme bilgisi v.s.) incelemesi gerektiğini bilmesi gerekmektedir
  2. Bu işlemlerin, sistemde hangi menülerde olduğunu aratarak bulması gerekmektedir
  3. Her bir işlemin formunda, kayıtlarını bulabilmek için tedarikçiyi sorgulayarak sonuçları getirmesi gerekecektir.

Bugün bir arama motoru ile web üzerinde arama yaptığınızda, arama yaptığınız konu ile ilgili alakalı yada alakasız binlerce sonuçla karşılaşabilirsiniz. Örneğin “corona” kelimesini arattığınızda içecek markası corona, müzik grubu Corona veya virüs olan corona gibi alakasız ve farklı pek çok sonuçla da karşılaşırsınız. Aynı şekilde uygulama içi arama yazılımları da yaptığınız aramada binlerce doküman ve kayıt arasında istemediğiniz pek çok sonuç döndürebilir. Tedarikçi ile ilgili arama yaptığınızda, sistem size aynı ifadenin geçtiği alakasız kayıtlar da döndürebilir.

IFS Kurumsal İş Uygulamaları, sunduğu Google benzeri uygulama içi arama özelliği “Enterprise Application Search” ile bu konuda önemli bir boşluğu dolduruyor. Her şeyden önce, aratacağınız ifadeyi, hiçbir ekran açmadan ana ekranda “arama” alanına yazarak aratabilir, aramanızın sonuçlarını, klasik arama motorlarından farklı olarak işlem gruplarına göre –bu ifadeyi sadece faturalarda ve siparişlerde, taşeron hakedişlerinde ara gibi- daraltabilirsiniz. Bu özellik sayesinde son derece etkin ve gereksiz sonuçların olmadığı,  bir arama şansına sahip olmuş oluyorsunuz.  Üstelik arama sonuçlarının üzerine tıklayarak tek bir tuşla arama sonucunuza göre, satın alma siparişine, faturaya ya da aktivite kaydına gitmeniz mümkün. Peki , Enteprise Application Searchsistemde yer alan milyonlarca veri kümesi içinden arama yapıp sadece 1-2 saniye içinde size sonuçları nasıl döndürebiliyor?

IFS Enterprise Application Search arama motorunun milyonlarca veri kümesini indeksleme mantığı Google’ın milyonlarca web sayfasını indeksleme mantığına çok benziyor. Sistemdeki her bir tabloda hangi alanlar üzerinden arama yapılacağı belirli olduğu için, sistem belirli zaman aralıklarında bu alanlar üzerinden indeksleme yaparak size hızlı erişilebilir bir veri havuzu oluşturuyor ve sizde birkaç saniye içinde aramanızın sonucuna ulaşabiliyorsunuz. Üstelik , bu veri havuzlarına hangi tablolardan, hangi alanların geleceğini, siz konfigüre edebiliyorsunuz.

Barış Özkan

IFS Türkiye AR-GE ve Teknik Hizmetler Direktörü

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment