Makaleler

Proje bazlı endüstriler hakkında konuşulduğu zaman aklımıza ilk gelen endüstrilerden biridir gemi inşa sektörü.

Proje yönetiminin kendi çok bilinmeyenli denkleminde özellikle zaman ve bütçe baskısı altında iken aynı zamanda ağır sanayi kolundaki çok aşamalı ve detaylı bir mühendislik ürünün üretimi, ana tedarik kalemleri çok sayıda ve çeşitte olmasının yanında tedarik zinciri süreçleri uzun ve genellikle uluslararası firmalar üzerinden yapılarak, hem kendi personelinin hem de çok sayıda taşeron personelin insan kaynağı planlaması da göz önünde bulundurulduğu zaman kompleks yapısı ile Tersane yönetimi, ekonomik katma değeri ve uluslar açısından stratejik önemi ile diğer proje tabanlı sektörlerden belirgin bir şekilde farklılaşmaktadır.

Tüm bunlar projenin kapsam ve sınırları üzerinden satış sözleşmesinin kalın çizgili sınırları ile hareket alanı son derece daralmış bir alanda yönetilmeye çalışılmaktadır.  Tersaneler incelendiği zaman ana faaliyet alanları aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir.

  • Gemi Dizaynı,
  • Gemi İnşaatı
  • Gemi Bakım-Onarımı
  • ­Gemi Modernizasyonu-Kapsamlı Tadilat- Gemi Tip Dönüşüm İşlemleri
  • Gemi SökümüTersanelerin yukarıdaki faaliyetleri yürütürken icra ettikleri süreçleri ise aşağıdaki başlıklar altında değerlendirebiliriz.
  • Sözleşme Yönetimi: Müşteri / Armatör teklifi veya ihale süreçleri ve sözleşmenin yapılması. Hakedişlerin hesaplanması. 
  • Mühendislik / Tasarım Süreci: Geminin tüm mühendislik hesaplarının ve buna göre tasarımın yapılması. Her türlü imalat, montaj ve donatım teknik çizimlerinin hazırlanması. 
  • Tedarik Zinciri Yönetimi: Geminin inşası ve donatımında kullanılacak her türlü demir çelik sac, profil, boru, ahşap, kompozit hammadde, mekanik, elektrik, elektronik vb. üretimde direk veya endirek olarak kullanılan her türlü hammadde, malzeme ve ekipmanların, sarf temini. 
  • Ön İmalat ve İmalat Süreçleri: Üretilen deniz aracının tipine ve hammaddesine göre her türlü çelik/ahşap/kompozit işçiliklerin, panel imalatlarının, blok imalat ve kızak montaj imalatlarının yapılması. 
  • Donatım süreçleri: Gemi makine donatımları, seyir ekipmanları donatımları, elektrik güç ve kontrol donatımları, elektronik kontrol sistemleri donatımları, iklimlendirme sistemi, Havalandırma sistemi, soğutma sistemi, yangın sistemi,  ananos sistemi vb. Sayılamayacak çok çeşitli mekanik, elektronik, elektrik, sistemlerin geminin bir kısmına veya tüm gemi boyunca montajı ve ilgili ihtiyaç duyulan imalatlarının yapılması. 
  • Test / Kalite / Klas Onay süreçleri: Bir geminin saç kesimleri başladıktan itibaren denize indirilip teslim edilene kadarki tüm imalat, donatılan her türlü sistem ve uygulanan süreçlerinin her aşamasının uluslararası standartlara göre test edilmesi ve sertifikalanması. 
  • Taşeron Yönetimi ve Hakediş Süreçleri: İmalat, montaj, donatım vb tüm süreçlerde kullanılan taşeronlar ile sözleşmelerin ve dönem hakkedişlerinin hesaplaması, yönetilmesi. 
  • Doküman Yönetimi: Proje ile ilgili her türlü şartname, sözleşme, tasarım, imalat/montaj çizimleri vb tüm dökümanların proje çatısı altında toplanması, yetki dahilince hızlı ulaşımın sağlanması 
  • Risk Yönetimi: Proje ile ilgili tüm muhtemel senaryolarının hazırlanıp risklerin ayrıntıları ile tanımlanması, değerlendirilmesi ve bu riskleri minimize edecek veya tam olarak ortadan kaldıracak önlemlerin alınması. 
  • İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı, Düzeltici ve Önleyici Faaliyetler, Uygunsuzluk raporu: Tersane içerisindeki personel, taşeron veya ziyaretçi her kişi için gerek imalat gerek ise diğer tüm faaliyetlerde uygun koşulun ve güvenliğin sağlanması, uygulanması ve takibi. 
  • Finans Yönetimi: Gemi inşa projeleri süre olarak uzun (ortalama 1 yıl), emek yoğun ve tedarik edilmesi gereken çok fazla ve pahalı hammadde, malzeme ve ekipmandan oluşan bütçe tutarları yüksek olan projelerdir. Bu uzun süre içerindeki farklı ihtiyaç tarihlerindeki tedarik, işçilik vb. tüm giderlerin ve gelirlerin yönetimi, nakit akışına göre finansmanın yönlendirilmesi 
  • Proje Yönetimi: Proje ilk faaliyetlerinin başlaması ile beraber sözleşme, dizayn, imalat, montaj, donatım, test ve kalite, taşeron yönetimi ile beraber burada bahsedilen veya diğer tüm süreçler ile ilgili aktivitelerin iş planı şeklinde proje planlarının oluşturulması (WBS), proje tahmini / bütçelerinin oluşturulması (CBS) ve projenin maliyet, zaman, tamamlanma açısından kazanılmış değer analizlerinin yapılarak proje ilerlemelerinin takip edilmesi 
  • Ekipman Bakım Onarım: Tersaneler çok çeşitli cnc tezgahlar gibi imalat makineleri, yüksek tonajlı köprülü vinçler, forkliftler gibi taşıma araçları, kızak, atölye, hangar gibi tesis, taşınmaz veya makine ekipmana sahiptir ve bunların bakımları tüm tersanenin kusursuz işleyişi açısından önemli olduğu için bu planlamaların ve bakımların yapılması 
  • Gemi Tamir / Onarım: Gemilere tamir, bakım, onarım, dönüşüm vb pek çok amaçla hizmet edilmesi ve bu hizmetlerin sağlanabilmesi için gerekli tedarik ve imalat süreçlerinin, taşeron süreçlerinin yönetilmesi

 

Bir gemi imalat projesinin bütünü düşünüldüğü zaman yukarıda belirtilen tüm süreçler bir biri içerisine geçmiş bir şekilde yüzlerce veya binlerce paralel, ardışık adımlardan  oluşan girift bir yapıdır. Örnek vermek gerekirse bazı kısımlar ile ilgili tasarım süreci devam ederken bazı kısımlar imalata başlamış hatta üretimi farklı aşamalara ilerlemiş olabilir. Büyük tonajlı gemilerin üretim süresinin uzun olması sebebiyle çelik imalat süreçleri, üretimin ve kaynak kullanımının planlanabilmesi ve kontrol edilebilmesi için, blok adı verilen planlama birimlerine bölünmüştür. Kesilen sac, profil vb. malzemeler bir araya getirilerek oluşturulan bloklar daha sonra kızak üzerinde birbirine monte edilerek tıpkı lego parçalarını birleştirir gibi bir araya getirilmekte ve sonuç olarak gemi ortaya çıkmaktadır. Bazı bloklar için henüz ilgili sacların kesimine başlanmamışken bazı bloklar üretilip başka bloklarla kızak üzerinde birleştirilmiş ve hatta donatım süreçleri başlamış veya tamamlanmış olabilmektedir.

İmalat ilgili bu süreçlerin işletilmesi esnasında tersaneler için pek çok kısıt ise imalatları ciddi bir şekilde zorlamaktadır. İmalat / montaj / donatım işlemlerinin yapıldığı atölye, kızak, kuru havuz, yüzer havuz, liman gibi iş merkezleri başta olmak üzere imal edilen parçaların büyük olması sebebi imalat veya taşıma esnasında kullanılması gereken vinç, forklift vb taşıma araçları, mevcut kullanılabilir işçilik gücü hatta hava koşulları karşımıza kısıt olarak çıkabilmektedir.

Şu ana kadar aktarılan tüm bilgiler gemi gibi yüksek mühendislik hesaplamaları ve tasarıma göre çizilmiş detaylı teknik resimler ile ağır sanayide üretilen bir ürün için aslında ne kadar çok mikro ölçekli planlama yapılması ve takip edilmesi gerektiğini göstermektedir. Çok sayıda mikro ölçekte planlanmış unsurun olduğu bir sistemde ise en önemli olan konu, birbirinden farklı departmanlarda yürütülen tüm bu mikro planlı farklı iş birimlerinin armonik bütünlüğü sağlayabilmesidir.  Bu denli karmaşık ve çok adımı olan bir projeyi başarılı bir şekilde tamamlayabilmek için planlama, süreç ve operasyonel etkinlik, bilgiye erişim / kuvvetli iletişim muhakkak sağlanması gerekmektedir.

 

DİJİTAL TERSANE

Dijital Tersane gemi inşa süreçlerinin tümünün sistem üzerinden yönetilebildiği, mühendislik/tasarım süreçlerinden itibaren tüm sözleşmelerin, tüm tedariklerin, tüm iş emirlerinin, tüm hakkedişlerin bir biri ile bağlantılı olan tüm operasyonların proje çatısı altında planlanabildiği, takip edilebildiği ve proje performans indekslerinin analiz edilebildiği tersanelerdir.

 

IFS KURUMSAL KAYNAK PLANLAMA (ERP) TERSANE YÖNETİMİ

IFS Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) Tersane Yönetimi devreye alınan IFS Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) Modülleri ile tüm departman ve süreçlerin eksiksiz bir şekilde planlanmasına ve yönetilmesine olanak sağlamaktadır.  Proje yönetimini merkezine alan yaklaşım ile hem spesifik süreç çözümlerini hem de ilgili tüm modüllerin entegre bir şekilde devreye alındığı kompleks ve bütünleşik çözümleri 2000lerin ikinci yarından beri çok sayıda yerli ve yabancı tersanede başarılı bir şekilde kullanılmaktadır.

IFS PDM modülünde detaylı revizyon takibi ile ürün ağacı oluşturulan tasarımlar, IFS ERP Proje Teslimatları modülü ile projeye özgü farklılaştırma esnekliği ile son tasarımına kavuşur ve mühendislik transferi yapılarak tüm oluşmuş bilgi birikiminin IFS Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) Envanter, IFS ERP Satınalma ve IFS ERP Üretim modüllerine aktarılması sağlanmaktadır.

Satınalma süreçleri, İmalat/Montaj/Donatı gibi iş emri süreçleri, PDM modülündeki tasarım aktiviteleri, Stoktaki envanter malzemesi gibi tüm unsurlar proje aktiviteleri ile ilişkili olarak takip edilmekte ve gerek zaman gerek maliyet raporlamaları sağlanabilmektedir.

IFS Gantt şeması sayesinde projenin tüm alt proje ve aktiviteleri görsel olarak görüntülenebilmekte, grafik üzerinden aktivitelerin satınalma süreçleri, iş emri süreçleri gibi tüm alt detaylarına bile ulaşılabilmektedir.

Proje yönetimi için İş Planları (WBS) oluşturulurken global proje yönetim disiplinlerinde kullanılan ve IFS ERP Süreçlerinde aynı şekilde bulunan bağlantı ve kısıt tipleri kullanılarak yapılar oluşturulabilir. Bu şekilde oluşturulan proje planındaki herhangi bir aktivitede zaman değişikliği olduğu vakit tüm bağlı aktiviteleri tekrar çizelgeleyebilmektedir. Gantt üzerinden dahi geç kalan iş emirlerine, satınalma süreçlerine ulaşılabilir veya operasyonel işlem yapılabilir. IFS ERP Proje modülü Ms Project ve Primavera ile çift yönlü aktarım iletişim kurabilmektedir.

Proje yöneticisi veya proje ekranlarına yetkili kişiler bir projenin her türlü finansal, aktivite tamamlanma, iş emri tamamlanma, tedarik süreçleri ile ilgili planlanan, yoldaki veya teslim alınmış stoklar şeklinde proje ile ilgili tüm detaylara proje ekranlarından ve Gantt şeması üzerinden ulaşabilmektedir.

Proje analizleri sayfası tüm projeler için anlık olarak aktivite, alt proje veya proje bazında kazanılmış değer analizlerini, performans indekslerini göstermekte ve her an projenin istatistiksel durumuna ulaşılabilmektedir.

Sözleşme yönetimi hem iş veren hem taşeron bazında tüm parametreleri ile tanımlanabilmekte ve her bir sözleşme kaleminin proje aktiviteleri ile ilişki kurulması sayesinde tüm ana süreçler proje çatısı altında rahatlıkla yönetilebilmektedir.

Ana süreçler haricinde IFS Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) Doküman Yönetimi, IFS ERP Risk Yönetimi, IFS İş güvenliği  ve işçi sağlığı, IFS ERP CRM, IFS ERP SRM, IFS ERP Bakım ve Servis, IFS ERP Kısıt Bazlı Planlama gibi modülleri ile her konuda ki süreçlerin planlaması, takibi ve yönetimini bütünleşik yapıya dahil ederek karar destek sistemlerine muazzam katkı sağlar.

Ernur Bilgin

IFS Türkiye Proje Yöneticisi

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment