Makaleler

Proje Firmalarında Maliyet
Proje firmalarında maliyet hesaplama genel olarak zor olarak kabul edilir. Bunun en büyük nedeni de aynı projenin birebir aynı sekilde yeniden gelme ihtimalinin zor olmasıdır. Bu nedenle de seri imalattaki gibi ürün ağacı ve rota oluşturmak hemen hemen imkansız hale gelir. Bir çok firma da bu nedenle ERP kurulumunu tamamlamakta zorlanmaktadır. Peki ne yapmak gerekiyor? IFS’ten alabileceğimiz en büyük faydaya odaklanmamız gerekiyor. Gönül ister ki proje üretiminde her şey mükemmel olsun ve her bir parçanın üretimi planlanabilsin. Ancak bu mümkün değildir. Her bir parçanın planlanması ya da her bir ana ürünün detaylı ürün ağaçlarının ve rotalarının oluşturulması pratikte proje firmaları için çok uzak görünmektedir. Ancak bir siparişi tamamıyla diğer siparişine eşit olabilen proje firmaları bu tür bir uygulamaya gidebilirler. Geri kalan proje firmalarıysa başka çözümler bulunmalıdır. Zaten biraz da her firma kendine uygun şekilde kendi sistemlerini kurar.

Bu nedenle de maliyet hesaplamayı ya da kapasite hesaplamayı başarabilmiş bir IFS müşterisi olarak birkaç önerimiz olabilir.
Örneğin iş emirlerindeki rotalardaki operasyonları üretim bölümü olarak kullanabiliriz. Örneğin bir otoklav yapacağız. Bu otoklavın talaşlı imalatı, kaynaklı imalatı işçilik sınıfı olarak yazılabilir. Tezgahların her biri bir operasyon istasyonu olarak görülebilir. Örneğin Dik Flanş Tornası, CNC Freze CME, CNC Doosan 1 talaşlı imalattaki operasyonlar kabul edilebilir. Bu durumda her bir operasyonda çalışılan saatleri kendi belirlediğimiz ya da IFS’in hesapladığı birim saat maliyetiyle çarparak tezgah maliyetlerini hesaplayabiliriz. Bu durum tabi alışılmış iş emri rota kullanımından farklıdır. Ancak sonuçlar çok gerçekçi hesaplanabilmektedir.

Aynı iş emrine tüketilen malzemelerin de maliyetleri aynı maliyet hesabına dahil edilirse operasyon ve malzeme maliyeti hesaplanmış olur. Yani malzemede de ürün ağacı maliyetini kullanmak yerine tüketilen malzeme maliyetini kullanmış oluyoruz.
Burada dikkat edilmesi gereken konulardan biri iş emri hariç maliyetlerin nasıl aylık hesaplara dahil edileceğidir. İş emri hariç maliyetleri de proje üzerinde toplamak uygun olur. Bizim bu konuyla ilgili bulduğumuz çözüm bir proje için bir iş emri kullanmak oldu. Yani her bir projede sadece bir iş emri kullanma hakkımız var. Bu bize büyük kolaylıklar sağlıyor. Örneğin operasyon ve malzeme maliyetleri haricinde üretim genel gideri hesabında görünen ancak projesi belli giderler mevcut. Bunlar çoğunlukla 730’lu hesaplara denk gelir. Fason maliyetler proje firmalarında genel gider olarak görülemiyor. Çünkü bir proje için bir fatura kesiliyor ya da kalem bazında projeler belli oluyor. Bu maliyetlerin iş emrine aktarımı için alternatif çözümler vardır elbet. Ancak en pratik yöntemlerden biri her bir fason tedarikçi faturasını projeye bağlamak. Her bir proje de bir iş emrine bağlı olduğuna göre projenin maliyetini almak istediğimizde iş emri de projeye bağlı olduğu için

iş emri maliyeti + projeye bağlı fiş satırları = Genel gider hariç proje maliyeti hesabına gidilebilir.

Genel giderlerin hesabındaysa proje bağlı olmayan tüm giderler IFS’in standartları kullanılarak projelere dağıtılabilir. Çok sıkıntılı durumlarda simülasyon üzerinden de maliyet hesaplanabilir.
Özetle Proje firmasındaysanız ve IFS kullanmak istiyorsanız en mükemmele odaklanmayın. Kendi gerçeğinizle alabileceğiniz en gerçek veriye odaklanın. Hali hazırda mevcut sisteminizden alabileceğiniz en gerçek veri neyse bunun üzerine sistem kurun. Olması gerekenlere odaklandıkça sonuçlanamayan ERP projenizin batması bence kaçınılmaz. Ancak olabilecek ve %95 güvenilir veri üreten bir sistem kurmak çok daha doğru olabilir. Daha sonra hem sistem iyileştirilebilir. Hem de güvenilirlik yüzdesini arttıracak çözümler üretilebilir. Mesela daha sonra kurarsınız otomatik bir üretim düzeneği, IFS’i ona uydurursunuz. Ama en baştan ürün ağaçları rota hazırlayayım derseniz. Bir projenin ürün ağacı rotasını hazırlayana kadar proje montaja girer. Ya da çok fazla veri girecek adam çalıştırmak gerekir ki bu da büyük bir maliyet olur.

 

Bora Soner SURMELI

Akarmak ERP ve Raporlama Müdürü