Faktör 1: Amaç
Faktör 2: İlişki
Faktör 3: Bağlam
Faktör 4: Yöntem
Faktör 5: Sonuç
Faktör 6: Geri Bildirim
Faktör 1: Amaç
Geri bildirim vermeden önce, bununla neyi başarmak istediğiniz konusunda net olmalısınız. Birini performansı için övmek mi istiyorsunuz, bir hatayı düzeltmek mi, bir gelişim önerisinde bulunmak mı yoksa onu daha iyi performans göstermeye teşvik etmek mi? Amacınıza bağlı olarak farklı bir geri bildirim yöntemi ya da tarzı seçebilirsiniz. Örneğin, birini övmek istiyorsanız, basit bir sözlü ya da yazılı takdir ifadesi ya da herkesin önünde yapılan bir teşekkür tercih edebilirsiniz. Bir hatayı düzeltmek istiyorsanız, hatanın ciddiyetine ve tekrar sıklığına bağlı olarak doğrudan ya da dolaylı bir yaklaşım kullanabilirsiniz. Bir gelişim önerisinde bulunmak istiyorsanız, koçluk ya da mentorluk tarzını veya “geri bildirim sandviçi” yöntemini tercih edebilirsiniz. Birini daha iyi performans göstermesi için teşvik etmek istiyorsanız, yapıcı eleştiri ya da Sokratik sorgulama tarzını kullanabilirsiniz.
Faktör 2: İlişki
Bir geri bildirim yöntemini seçerken dikkate alınması gereken bir diğer faktör, geri bildirim verdiğiniz kişiyle olan ilişkinizdir. Onu ne kadar iyi tanıyorsunuz, ona ne kadar güveniyorsunuz ve geri bildirimi nasıl almayı tercih ediyor? İlişkinizin niteliğine bağlı olarak farklı bir geri bildirim yöntemi ya da tarzı seçebilirsiniz. Örneğin, yakın ve güvene dayalı bir ilişkiniz varsa, sohbet ya da telefon görüşmesi gibi daha samimi ve açık bir geri bildirim yöntemi kullanabilirsiniz. Daha mesafeli ya da resmi bir ilişkiniz varsa, toplantı ya da e-posta gibi daha yapılandırılmış ve saygılı bir geri bildirim yöntemi tercih edebilirsiniz. Eğer kişinin geri bildirim tercihlerini biliyorsanız, öğrenme stiline, kişiliğine ya da iletişim tarzına uygun bir yöntem seçebilirsiniz.
Faktör 3: Bağlam
Bir geri bildirim yöntemini seçerken dikkate alınması gereken üçüncü faktör, durumun bağlamıdır. Geri bildirimin aciliyeti, karmaşıklığı ve hassasiyeti nedir? Bağlama bağlı olarak farklı bir geri bildirim yöntemi ya da tarzı seçebilirsiniz. Örneğin, geri bildirim acil ise, kısa mesaj ya da yüz yüze görüşme gibi hızlı ve doğrudan bir yöntem kullanabilirsiniz. Geri bildirim karmaşıksa, rapor ya da sunum gibi daha ayrıntılı ve açıklayıcı bir yöntem tercih edebilirsiniz. Geri bildirim hassas bir konuysa, özel bir görüşme ya da mektup gibi daha dikkatli ve empatik bir yöntem seçebilirsiniz.
Faktör 4: Yöntem (İletişim Biçimi)
Bir geri bildirim yöntemini seçerken dikkate alınması gereken dördüncü faktör, iletişim biçimidir. Geri bildirimi nasıl ileteceksiniz ve her bir iletişim biçiminin avantajları ile dezavantajları nelerdir? İletişim biçimine bağlı olarak farklı bir geri bildirim yöntemi ya da tarzı seçebilirsiniz. Örneğin, konuşma ya da telefonla arama gibi sözlü bir iletişim biçimi kullanıyorsanız, diyalog ya da tartışma gibi daha spontane ve etkileşimli bir geri bildirim yöntemi tercih edebilirsiniz. Yazma ya da metin oluşturma gibi yazılı bir iletişim biçimi kullanıyorsanız, özet ya da geri bildirim formu gibi daha planlı ve düşünülmüş bir yöntem seçebilirsiniz. Gösterme ya da uygulamalı olarak anlatma gibi görsel bir iletişim biçimi kullanıyorsanız, model ya da örnek üzerinden ilerleyen daha açıklayıcı ve pratik bir geri bildirim yöntemi tercih edebilirsiniz.
Faktör 5 : Sonuç
Bir geri bildirim yöntemini seçerken dikkate alınması gereken beşinci faktör, geri bildirimden beklediğiniz sonuçtur. Kişi geri bildirime nasıl tepki verecek ve bunun sonucunda hangi adımları atacak? Beklenen sonuca bağlı olarak farklı bir geri bildirim yöntemi ya da tarzı seçebilirsiniz. Örneğin, kişinin geri bildirimi kabul etmesini bekliyorsanız, iltifat ya da teşvik gibi olumlu ve destekleyici bir geri bildirim yöntemi kullanabilirsiniz. Kişinin geri bildirimi reddetmesini bekliyorsanız, eleştiri ya da yüzleşme gibi daha olumsuz ve meydan okuyucu bir yöntem tercih edebilirsiniz. Kişinin davranışını değiştirmesini bekliyorsanız, SMART hedef ya da eylem planı gibi hedef ve aksiyon odaklı bir geri bildirim yöntemi kullanabilirsiniz.
Faktör 6 : Geri Bildirim
Bir geri bildirim yöntemini seçerken dikkate alınması gereken son faktör, geri bildirimin kendisidir. Geri bildirimin etkililiğini nasıl ölçeceksiniz ve geri bildirim verme becerilerinizi nasıl geliştireceksiniz? Buna bağlı olarak farklı bir geri bildirim yöntemi ya da tarzı seçebilirsiniz. Örneğin, geri bildirimin etkisini ölçmek istiyorsanız, anket ya da görüşme gibi nicel ve nitel geri bildirim yöntemlerini kullanabilirsiniz. Geri bildirim becerilerinizi geliştirmek istiyorsanız, öz değerlendirme ya da akran değerlendirmesi gibi yöntemlere başvurabilir; yansıtma (refleksiyon) ya da karşılıklı geri bildirim alışverişi gibi uygulamalardan yararlanabilirsiniz.
KAYNAK: https://www.linkedin.com/advice/1/how-do-you-choose-best-feedback-method-different
